Meer stress door minder eenvoudig werk

Door Steef Klop - PricewaterhouseCoopers

De financiële crisis heeft een nog nauwelijks onderkend neveneffect: zij dwingt bedrijven ertoe hun medewerkers mentaal weerbaarder te maken.

Door de dreiging van nieuwe herstructureringsrondes en door aanhoudende onzekerheid over hun financiële toekomst, zullen medewerkers gebukt gaan onder nog meer stress. En dat terwijl een als te hoog ervaren werkdruk toch al wordt gezien als de belangrijkste bedreiging van de gezondheid van de doorsnee-medewerker en van de efficiency van organisaties.

Zo werd vorig jaar veertig procent van het aantal verzuimmeldingen verklaard door stressgerelateerde aandoeningen, wat neerkomt op een directe economische schade van twintig miljard euro. En dan laten we de minstens zo grote persoonlijke en maatschappelijke schade nog buiten beschouwing.

Verrassend

Is stress dus een belangrijk economisch en maatschappelijk probleem, merkwaardig genoeg worden de verklaringen vooral in de incidentensfeer gezocht. Maar recent las ik een artikel van een aan de Universiteit van Maastricht verbonden econoom, die met een verrassende verklaring kwam. Zij toonde aan dat de grotere stressgevoeligheid van onze samenleving voor een deel wordt verklaard doordat onze economie kwalitatief verandert.

Kort en goed komt het erop neer dat er in de meeste bedrijven en instellingen nauwelijks nog eenvoudige, routineuze werkzaamheden bestaan. Door het rijke aanbod aan technologische mogelijkheden en de opkomst van de lagelonenlanden worden de meeste simpele werkzaamheden tegenwoordig uitbesteed. Bovendien wordt van mensen verwacht dat ze in steeds wisselende samenstellingen samenwerken, en in staat zijn om meerdere taken tegelijkertijd aan te kunnen.

Ambitieniveau

De gevolgen van dit alles zijn in elke organisatie merkbaar. Functieomschrijvingen worden breder en verantwoordelijkheden en communicatie-eisen zwaarder, en er is steeds minder tijd en ruimte voor een evenwichtige loopbaanopbouw. Daar komt bij dat van de gemiddelde medewerker wordt verwacht dat hij of zij volledig zelfstandig kan opereren, en bovendien het eigen ambitieniveau op peil weet te houden.

Voeg daar nog bij dat onze tijdgeest nu eenmaal wordt gekarakteriseerd door een sterk geïndividualiseerde levenshouding en verhardende zakenmores, en het is wel duidelijk dat er hoge eisen worden gesteld aan de mentale weerbaarheid. Logisch dus dat de verzuimcijfers door stress oplopen. Helaas zijn nog lang niet alle werkgevers zich hiervan bewust, laat staan dat ze passende tegenmaatregelen nemen.

Weerbaarder

Ook u zult meer werk moeten maken van het mentaal weerbaarder maken van uw mensen. Zoals u investeert in het vergroten van de kennis van uw medewerkers, zult u ook tijd en middelen moeten steken in een betere omgang met tijdsdruk en het stellen van de juiste prioriteiten. En u zult uw management ervan moeten doordringen dat ze sneller en adequater moeten reageren op stressfactoren, en daar ook bij het stellen van targets rekening mee moeten houden. Zo’n investering betaalt zich op termijn dubbel en dwars terug. Want een enkel procentje minder ziekteverzuim betekent doorgaans meerdere procenten hogere winst. En dat is weer goed voor uw eigen stressniveau.

- Steef Klop is partner bij PricewaterhouseCoopers. Hij is accountant en voortrekker van de praktijk voor private companies.